17-07-2017

“We zijn veilig, maar daarmee is ook alles gezegd”

Het geweld in het noorden van Uganda mag dan al enkele jaren geleden zijn gaan liggen, in buurland Zuid-Sudan is de vrede op dit moment nog ver te zoeken. In het vluchtelingenkamp Kiryandongo vertellen Caro en Emilio mij hun verhaal.

Op de vlucht voor oorlog en honger steken dagelijks duizenden Zuid-Sudanezen de grens met Uganda over. Inmiddels leven er bijna een miljoen vluchtelingen in opvangkampen in het noorden van Uganda. In Kiryandongo bezoeken we één van deze kampen, waar 52.000 vluchtelingen wonen. Op een heuvel met uitzicht over het kamp praten we met Caro en Emilio.

Uitzicht over het vluchtelingenkamp Kiryandongo

 

Moeilijke leefomstandigheden

“We zijn hier gelukkig veilig” vertelt Caro, een Zuid-Sudanese vrouw van middelbare leeftijd. “Maar daarmee is ook alles gezegd. Het leven is hier zwaar”. Caro vluchtte met haar twee dochters naar Uganda om het geweld in haar eigen land te ontlopen. Ze woont nu al jaren in het kamp, waar ze een stukje grond heeft gekregen om een huisje op te bouwen. Er wordt ook van haar verwacht dat ze haar eigen voedsel verbouwt.

Emilio kan het schoolgeld voor zijn kinderen niet betalen.

“Maar onze stam bestaat van origine uit veehoeders. Ik heb nooit geleerd hoe ik op het land moet werken. Bovendien is het zwaar werk, waar ik op mijn leeftijd veel moeite mee heb”. Emilio maakt zich vooral zorgen over zijn kinderen: “Ze zitten de hele dag thuis. Ik moet betalen om ze naar school te laten gaan, maar dat geld heb ik niet. Als ze nu geen onderwijs krijgen, wat is dan straks hun toekomst?”.

Wachtstand

Dit gesprek heeft een hele andere toonzetting dan de andere gesprekken die ik deze reis gevoerd heb. Ondanks de gewelddadige geschiedenis van het land is mijn indruk dat veel Ugandezen nu hard aan hun toekomst bouwen. Ze kijken vooruit, zijn hoopvol. Voor Caro en Emilio ligt dat anders. Zij zitten al jaren in de wachtstand. Terug naar Zuid-Sudan kunnen ze nog niet. Maar het opbouwen van een nieuw bestaan in Uganda wordt ook bemoeilijkt, o.a. door geldgebrek en de regels waar ze zich in het kamp aan moeten houden. Dat zorgt voor frustratie en gaat na verloop van tijd over in een soort gelatenheid.

Terug naar Zuid-Sudan kunnen ze nog niet.

Caro vluchtte met haar twee dochters naar Uganda

Energiebalans herstellen

Gelukkig zijn er ook lichtpuntjes. Caro heeft zich aangesloten bij een groep vrouwen die onder leiding van zuster Judith (gesteund door Mensen met een Missie) helpt bij de verwerking van de trauma’s die veel vluchtelingen met zich meedragen. Dit doen ze met behulp van ‘capacitar’, een methode waarbij mensen door middel van aanraking door hun behandelaar in contact kunnen komen met hun onderdrukte gevoelens.

Door aanraking komen getraumatiseerde mensen in contact met hun onderdrukte gevoelens.

Via het lichamelijke contact wordt de energiebalans hersteld: negatieve energie kan het lichaam verlaten en positieve, natuurlijke energiestromen worden versterkt. Je kunt het een beetje vergelijken met haptonomie zoals wij dat in Nederland kennen. Nadat Caro eerst zelf is behandeld, heeft zij een opleiding gevolgd om te leren hoe ze anderen kan behandelen. Inmiddels zijn er al tientallen vrouwen getraind om de therapie te kunnen geven. En daarmee maken ze het leven van veel vluchtelingen in het kamp weer een stukje dragelijker.