6-07-2017

Vrouwenbesnijdenis moet stoppen

Naast vrouwelijke, maken ook mannelijke vredeswerkers in Uganda zich hard voor het terugdringen van vrouwenbesnijdenis. Elias is als stamoudste van de Tepeth-stam in Tapac opgeleid tot vredeswerker. Met zijn 76 jaar heeft hij veel invloed op jongere stamleden en probeert hij hen te overtuigen oude rituelen los te laten.

Vrouwenbesnijdenis is een ritueel dat van oudsher in Uganda wordt uitgevoerd bij meisjes van rond de 9 à 10 jaar oud. Door de besnijdenis worden meisjes klaargemaakt voor het huwelijk. Mannen zijn gewend dat zij trouwen met meisjes die zijn besneden; ze willen geen onbesneden meisjes.

Het besnijden van vrouwen heeft voor mannen ‘voordelen’.

Het besnijden van vrouwen heeft voor mannen meer ‘voordelen’. De lustgevoelens worden weggenomen en daarmee voorkomen ze dat hun vrouwen gemeenschap hebben met andere mannen. Of in hun eigen woorden: ‘dat een vrouw zich prostitueert’. De overtuigingen rondom vrouwenbesnijdenis zijn hardnekkig en lastig te veranderen, zowel bij mannen als bij de ouders van jonge meisjes.

Risico’s

De risico’s van vrouwenbesnijdenis laten zich raden: de meisjes worden op jonge leeftijd verminkt, ze kunnen ontstekingen oplopen of zelfs doodbloeden. En menstruatie, gemeenschap hebben en het krijgen van kinderen worden daarna extra pijnlijk. Langzaam is het besef bij de Tepeth-stam doorgedrongen dat besnijdenis niet goed is voor meisjes.

Vrouwenbesnijdenis is sinds 4 jaar verboden bij de Tepeth-stam.

Dat heeft erin geresulteerd dat vrouwenbesnijdenis officieel al vier jaar niet voorkomt bij de stam. Stiekem gebeurt het nog wel, soms wordt er zelfs uitgeweken naar buurland Kenia om het te laten uitvoeren. Maar de straffen zijn hoog: de laatste ‘chirurg’ die een vrouw besneed kreeg een celstraf van 13 jaar. Dat schrikt af.

elias

Stamoudste Elias (rechts) probeert jongere stamleden zoals John (links) te overtuigen dat vrouwenbesnijdenis slecht is

Oude rituelen loslaten

Stamoudste Elias werkt als vredeswerker voor de projecten van Mensen met een Missie in Tapac. Elias: “Sommige mannen van de Tepeth-stam willen dat de vrouwenbesnijdenis blijft bestaan, maar wat mij betreft moet het stoppen. Dankzij mijn opleiding tot vredeswerker kan ik de jonge mannen van mijn stam nu beter duidelijk maken wat de nadelen van vrouwenbesnijdenis zijn en wat zij hun vrouwen ermee aandoen. Dat het ongelijkheid tussen mannen en vrouwen bevordert.

Het is een hardnekkig probleem, maar ik weet dat verandering mogelijk is.

Het is hardnekkig, maar ik weet dat verandering mogelijk is. Zelf ben ik na het volgen van mijn opleiding gestopt met alcohol drinken. Ik sloeg mijn vrouw en kinderen altijd en had vaak ruzie met anderen. Er is veel veranderd. Ik geef nu als stamoudste het goede voorbeeld door geen alcohol te drinken, mijn vrouw als gelijkwaardig te behandelen en mijn dochters niet te laten besnijden. Pater Jimmy en pater Hans van de missie in Tapac ondersteunen mij in dit werk. Ik ben heel trots dat ik dit mag doen.”