31-10-2016

Valse beloftes

Na een vlucht met een propellervliegtuigje landen we op het vliegveld van Maumere, op het prachtige eiland Flores. Het lijkt wel of het hier nog heter is dan in Jakarta, maar misschien komt het omdat de vervuiling hier minder is en de zon zich niet door het smog hoeft te werken.

De ontmoeting die volgt maakt indruk. Op het eiland zijn zusters en paters samen met een groot netwerk van vrijwilligers actief. Ze strijden tegen seksueel misbruik, huiselijk geweld en mensenhandel. Vooral het laatstgenoemde is een groot probleem op dit eiland.

Het probleem

Mensenhandel is een complex probleem. Het gaat om minderjarigen die door hun familie ergens heen gestuurd worden om te werken, of om hele gezinnen die hun hele hebben en houden verkopen om op een palmolieplantage te gaan werken. Jonge vrouwen die naar Maleisië gaan om in het huishouden te werken.
Steeds worden er veel beloftes gemaakt. Geld om naar de familie te sturen. Een huis op de plantage voor het hele gezin, met een kliniek en school in de buurt.
Steeds blijken het loze beloftes. Uitbuiting, dwangarbeid, (seksueel) misbruik zijn de realiteit.

Steeds worden er veel beloftes gemaakt. Steeds blijken het loze beloftes.

De belofte

Al sinds het begin van onze reis proberen we een beter beeld van deze problematiek. Zuster Eustochia en priester Otto vertellen ons over een geval van mensenhandel dat zich in Maumere, vlakbij het klooster en het opvanghuis van de zusters, priesters en hun vrijwilligers afspeelde. Het volgende was het geval. Vanuit Java stuurt een arm gezin drie kinderen naar Maumere, Flores. Er zou daar werk zijn in een bakkerij. Het geld dat de kinderen zouden gaan verdienen, zouden ze naar hun ouders sturen. Geld om in hun levensonderhoud te voorzien, misschien om een huis te bouwen, jongere broertjes en zusjes naar school te sturen. De drie gaan op pad. Allemaal onder 17, de jongste 13 jaar oud.

Het geld dat de kinderen zouden gaan verdienen, zouden ze naar hun ouders sturen.

De realiteit

Eenmaal in Maumere aangekomen, gaan de kinderen inderdaad in de bakkerij werken, maar onder vreselijke omstandigheden. De kinderen moeten negentien uur per dag werken. Als ze mogen rusten, worden ze opgesloten in een kamer. Er is geen contact met de familie. Er wordt geen geld naar huis gestuurd. Maar, omdat de kinderen niet met hun familie kunnen communiceren, weten ze dat niet. Zo leven ze als slaven. Op 13 januari 2015, onderneemt één van de kinderen een moedige actie. Hij breekt uit de bakkerij en vlucht naar de zusters. Zo begint het balletje te rollen. De kinderen worden in het opvanghuis geplaatst.

Eén van de kinderen onderneemt een moedige actie: vluchten.

Problemen nog niet voorbij

De priesters spannen een zaak aan tegen de familie. Maar een ander probleem steekt de kop op. De bakkersfamilie is rijk en koopt de rechter om. Zo worden ze vrijgesproken. Zuster Eustochia en Otto geven echter niet op en brengen de zaak naar een hogere rechtbank in Kupang, de hoofdstad van de provincie waar het eiland Maumere onder valt. Tegelijkertijd zoeken zuster Eustochia en Otto de media op. Er verschijnen krantenartikelen, zelfs in ‘Kompas’, de kwaliteitskrant van Indonesië. De zusters gaan met vrijwilligers de straat op om te demonstreren tegen de uitspraak.

De bakkersfamilie is rijk en koopt de rechter om.

Nog veel te doen

Na maanden wordt de familie uiteindelijk veroordeeld. Maar omdat ze rijk en invloedrijk zijn, kunnen ze hun gevangenisstraf van één jaar afkopen. De kinderen krijgen een bescheiden bedrag als smartengeld en gaan terug naar huis.
Ik ben onder de indruk van het doorzettingsvermogen van de mensen hier. Het is wel duidelijk dat er nog veel werk te doen is. Maar het is goed te horen dat Eustochia en Otto hun autoriteit die ze hebben op dit katholieke eiland ook inzetten om de politie en justitie aan te spreken over de problematiek rondom corruptie.

Morgen gaan we met de zusters naar een dorp waar ze met de bewoners gaan praten over seksueel misbruik en huiselijk geweld. Dit zijn nu wat je noemt, mensen met een missie!