21-07-2017

De oerkracht van Pamela

In Gulu ontmoet ik Pamela. Zij is pas 20 jaar, maar heeft nu al veel meegemaakt. Eén gebeurtenis zorgde ervoor dat er een enorme oerkracht naar boven kwam. Vanaf dat moment nam ze het heft in eigen handen.

Het is maandagochtend en ik bevind mij op het terrein van Caritas Counseling and Training Institute (CCTI) een van de lokale partners van Mensen met een Missie. De organisatie verleent counseling en geestelijke zorg aan de getraumatiseerde bevolking van Noord-Uganda. Daarmee willen zij onder andere voorkomen dat trauma’s van ouders aan kinderen worden doorgegeven. CCTI werkt via ‘multipliers’: zij geven training aan counselors (een soort therapeuten), zodat zij op hun beurt zoveel mogelijk mensen in Noord-Uganda psychosociale zorg kunnen bieden. Zo worden getraumatiseerde leerlingen, ouders, leraren en andere mensen in de dorpsgemeenschappen geholpen.

Zorg voor gehandicapte moeder

Ik spreek met de 20- jarige Pamela Peace. Zij volgt momenteel de training tot counselor. Pamela vertelt: “Ik woon samen met mijn gehandicapte moeder en twee broertjes van 12 en 8 jaar in het Agago district. Ooit vormden we een gelukkig gezin met mijn vader. Helaas is hij vrij jong overleden aan de gevolgen van epilepsie. Mijn vader was een lieve en goede man.” Pamela heeft tot de vijfde klas van de middelbare school onderwijs gevolgd en moest daarna de school verlaten wegens een tekort aan financiële middelen.

Ze is nu het hoofd en de spil van het gezin. Haar moeder is grotendeels verlamd en heeft 24 uur per dag zorg nodig. Die zorg wordt overgenomen door haar jonge broertjes op de dagen dat Pamela haar studie tot counselor volgt, die twee jaar duurt. “In september volgend jaar ben ik klaar en kan ik aan de slag bij CCTI,” vertelt ze stralend. Tegelijkertijd zie ik haar gedachten afdwalen naar haar thuissituatie. Als ik ernaar vraag, kijkt ze zorgelijk en vertelt met tranen in haar ogen dat ze nog geen idee heeft hoe ze dit straks zal moeten aanpakken.

Verbinding

Op een of andere manier is er sprake van een grote verbinding met elkaar en we pakken elkaar zonder iets te zeggen stevig vast. Ze laat een prachtige glimlach zien maar tegelijkertijd rolt een dikke traan over haar wang. Dan begint ze haar verhaal: “Op een dag, op 10-jarige leeftijd, was ik hout aan het sprokkelen in de tuin. Ik schrok van het grote gestalte dat opeens naast me stond. Het bleek een onbekende man. Van schrik liet ik het hout uit mijn handen vallen en ik was niet in staat om weg te rennen. De man probeerde me op mijn gemak te stellen en zei dat hij me wilde helpen. Hij wilde met me mee naar binnen gaan.” Ik zie de angst in haar ogen als ze het vertelt, alsof ze het moment opnieuw beleeft. Ik vraag haar of ze wel verder wil gaan. Zij zegt: ‘Ik moet dit vertellen, het is mijn verhaal, hoe moeilijk het ook is’.

Ik moet dit vertellen, het is mijn verhaal, hoe moeilijk het ook is.

Pamela

Grote onbekende man

Pamela vertelt verder. “De man ging mee naar binnen en wist haar moeder ervan te overtuigen dat hij met een goed hart naar binnen was gekomen om hun te helpen. Hij zei dat hij mijn schoolkosten wilde betalen en hij zou zorgen dat hij hun leven makkelijker zou worden. Zo kwam de grote onbekende man in ons leven.” Uiteindelijk bleken de bedoelingen van de man niet goed te zijn.

Pamela is jarenlang door de man seksueel lastiggevallen en uiteindelijk heeft hij haar verkracht. Hij vertelde dat hij haar man wilde worden. “Hierna kwam een enorme oerkracht bij mij naar boven. Ik nam het heft in eigen handen en vertelde mijn moeder het hele verhaal. Tegen de man heb ik gezegd dat als hij ooit nog bij hun in de buurt zou komen, zij hem van het leven zou beroven.” De man hebben ze nooit meer gezien, maar het heeft een enorme impact gehad.

Onbetrouwbaar

Sindsdien leidt Pamela een vrij teruggetrokken leven en van mannen moet ze niks meer hebben. Ze kijkt me aan en zegt: “Mannen zijn onbetrouwbaar, ze voegen niets toe aan je leven. Zij zijn onnodig.” Pamela kreeg steeds meer de behoefte om alles goed te verwerken, en hoe ze steeds meer interesse kreeg voor het vak van counselor. Als ze per toeval bij de CCTI terecht komt, ziet ze dit als een teken van haar overleden vader. Hij wilde haar op deze manier laten weten dat ze het leren weer moet oppakken en dat dit voor haar een nieuwe kans en levensdoel kan worden.

Inmiddels heeft ze het eerste jaar bijna erop zitten en durft ze voorzichtig weer te geloven in een nieuwe toekomst. “Ik ben mijn vader nog steeds dankbaar,” zegt ze. “Hij heeft mijn broertjes en mij geleerd hoe we voor ons zelf kunnen zorgen en verantwoordelijkheid kunnen nemen voor ons eigen leven en geluk.”

Opleiding tot counselor

Pamela pakt plotseling mijn hand vast en vertelt enthousiast over de diverse technieken die ze allemaal gebruiken bij de training. De techniek die ze met me uitdiept betreft de zogenaamde tijdlijn of levenslijn. Kort gezegd is het doel van oefenen met een tijdlijn om je houding en gevoel ten opzichte van een situatie uit het verleden te veranderen. Ik herken de technieken vanuit mijn coach- en NLP-opleiding en deel dit met haar.

De persoonlijke ‘lifeline’ van Pamela. Touw staat voor levenslijn en de manier waarop je je ‘beweegt’ door het leven. Een steen staat voor erge gebeurtenissen in het leven. Een kleine bloem staat voor goede , mooie en kleine gebeurtenissen in het leven waar je kracht uit haalt. Een grote bloem staat voor grotere, mooie gebeurtenissen in het leven waar je kracht en moed uithaalt en wat je toekomstperspectief biedt.

Ze pakt lachend mijn hand

We worden opgehaald voor een groepsfoto, maar ik wil eigenlijk helemaal niet weg. Ze pakt lachend mijn hand vast en na het maken van de foto eindigt ze met de woorden:
“Voor je gaat wil ik je laten weten dat je aanwezigheid, woorden, respect en liefde voor mij, een plek hebben gekregen in mijn levenslijn. Dit is voor mij van grote betekenis en daarvoor wil je je danken, ik hoop je ooit weer terug te zien”.

Ik wil je danken voor je aanwezigheid, woorden, respect en liefde voor mij.

Ik verbaas me wederom over de moed en veerkracht die ik zie. Maar ook herken ik weer de enorme dankbaarheid richting de lokale partners en Mensen met een Missie. De lijnen zijn zo kort en de hulp komt daadwerkelijk terecht bij zij die het nodig hebben. Ik voel me bevoorrecht dat ik dit met eigen ogen kan zien en ervaren.