1-11-2016

Masriyah’s weg naar leiderschap

Op woensdag rijden we van Jakarta naar Cirebon. Een rit van vier uur over een lange rechte weg in oostelijke richting. Cirebon is een overwegend islamitische stad. Tijdens ons verblijf hier, bezoeken we twee Pesantren, islamitische kostscholen.

De scholen worden geleid door twee zussen. We worden bij een van de zussen, Masriyah Amva, thuis ontvangen. In haar woning gaan we zitten op een zacht kleed en krijgen lekkernijen, fruit en zoete thee aangeboden. Terwijl we proberen onze stijve Hollandse benen in kleermakerszit te vouwen, vertelt Masriyah haar verhaal.

Niet bemoeien met mannenzaken

De Pondok Pesantren Kebon Jambu, Babakan Ciwaringin, waar Masriyah leiding aan geeft, is door haar man opgericht in de jaren vijftig. Hij was de leider en de centrale figuur van deze islamitische kostschool. Tot acht jaar geleden, toen hij kwam te overlijden. Na zijn dood merkte Masriyah dat het aantal studenten sterk terug liep. Dit maakte haar zeer verdrietig. Ze probeerde zich in te denken wat haar echtgenoot zou doen. Het leek haar een onmogelijke opgave de leiding van de school over te nemen.
Het zou onmogelijk zijn dat de gemeenschap van ouders van de leerlingen haar zou accepteren als leider van de kostschool. Want ze is een vrouw en denkt als een vrouw. En dat is niet powerful! Tegenwoordig zou men het niet durven te zeggen: “Vrouw jouw recht is het aanrecht, bemoei je niet met mannenzaken!” Maar toen was dat heel normaal.
Masriyah wil graag haar verhaal kwijt over hoe ze uiteindelijk door de gemeenschap is aanvaard als leider van de school. Allereerst zoekt ze andere mensen op die in deze Pesantren geloven en de school willen en kunnen voortzetten.

Want ze is een vrouw en denkt als een vrouw. En dat is niet powerful!

Kracht van religie

Masriyah vindt kracht in haar geloof en bidt als volgt: “God, U neemt mijn man van mij weg, dan vraag ik nu U om de lege plek aan mijn zijde in te nemen. Leidt U de Pesantren en word mijn partner. Dan maken wij deze Pesantren beter dan ooit. En God, laat de Pesantren weer studenten mogen ontvangen.” Om nader tot de gemeenschap te komen en om haar visie te delen, organiseert Masriyah een grote meeting voor de hele gemeenschap bij haar thuis. In haar openingsspeech spreekt ze de hele gemeenschap toe. Ze houdt een vlammend betoog over gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Ze stelt hen de vraag waarom vrouwen geen leider zouden kunnen zijn. Iedereen heeft toch zijn eigen capaciteiten?

Masriyah vindt kracht in haar geloof.

Niet geaccepteerd

Het wordt een vreselijke bijeenkomst. Masriyah wordt niet als leider geaccepteerd en compleet genegeerd. Ze voelt zich als een gevangene in haar eigen huis. De mannen uit de gemeenschap menen dat God de man bedoeld heeft als leider. De man is fysiek sterker en heeft van God betere vaardigheden meegekregen.
Masriyah geeft echter niet op. Het kost haar uiteindelijk ongeveer twee jaar om te bewijzen dat zij de leider is en kan zijn. Gelukkig groeit nu het aantal studenten weer.
Ze geeft nu leiding aan een school, waar het leren spreken en de kunst van het discussiëren belangrijke vakken zijn. Verder is het muziek-, zang- en dansonderwijs aan haar school vrij revolutionair. Traditionele leden van de gemeenschap beweren dat zingen en dansen slecht zouden zijn, dat dit bij mannen seksuele gevoelens zou opwekken. En dat is verboden.
Masriyah benadrukt echter dat God schoonheid is en dat zang en dans ook een vorm van schoonheid zijn. Dat het daarom onmogelijk is dat God deze kunstvormen zou verbieden. “Zang en dans horen bij religie. Kunst is in de Islam toegestaan,” zegt ze.

Het kost haar twee jaar om te bewijzen dat zij de leider is en kan zijn.

Geslacht en religie onbelangrijk

Verder benoemt ze dat mannen en vrouwen samen naar de moskee kunnen gaan. Dat we elkaars geloven moeten respecteren. De leerlingen op haar school komen van verschillende eilanden, o.a. uit Java en Sumatra. Er zitten ook niet-islamitische leerlingen op haar school. Dit zijn vaak leerlingen die een lokale traditionele religie aanhangen. Masriyah wijst mensen erop dat lokale tradities samen kunnen gaan met tradities van alle religies. Tegenwoordig schrijft Masriyah en publiceert ze boeken. Een van haar bekende boeken heet: “Van de schaduw van de man, tot leider”. Onlangs ontving ze een prijs voor onafhankelijke journalist over gender.

Masriyah Amva. Ze is een geweldige, krachtige vrouw in de huidige Pesantren in Pondok Pesantren Kebon Jambu, Babakan Ciwaringin in Cirebon!

Ze is een geweldige, krachtige vrouw!