23-02-2016

“Maar nu ben ik vrij”

Tijdens ons bezoek aan WLTP (Women’s Leadership and Training Programme) op het platteland van KwaZulu Natal neemt een aantal vrouwen ons mee naar een groentetuin. Ze vertellen dat zij deze grond bewerken.

Ik sta tussen een paar wanordelijke bedjes waarop wat hooi is neergegooid. In een andere hoek groeien verschillende soorten planten door elkaar heen. Het geheel ziet er rommelig uit en ik vraag me af in wat voor soort ontwikkelingsproject ik nu terecht ben gekomen. Als vanzelf zie ik de groentetuin van mijn moeder voor me, vroeger bij ons thuis. De bedjes waarop werd geteeld ordelijk met touwtjes afgebakend en netjes op een rij: worteltjes, boontjes, uien: soort bij soort.

“Ik vraag me af in wat voor ontwikkelingsproject ik terecht ben gekomen.”

Een vrouw met een gele jurk neemt het woord. Tot mijn verbazing bleken deze vrouwen indrukwekkend veel kennis te hebben over planten en het onderhouden van een groentetuin. Maar mijn beeld wordt radicaal bijgesteld als Nty en Buye vertellen hoe deze tuin hun leven heeft veranderd. Niet alleen omdat zij hun gezin en familie nu goed kunnen voorzien van voedsel. Het meest verrassende in hun verhaal is het feit dat ze met deze tuin respect afdwingen. Men kan niet meer om hen heen, ze hebben een stem die gehoord wordt. Deze kleine lap grond geeft hun een andere positie binnen de traditionele verhoudingen in hun gezin. Ik realiseer me plotseling dat mijn concept over wat “structural change“ zou moeten inhouden aan revisie onderhevig is. Change your mind.

“Zij is nu vrij. Vrij om haar eigen leven te leiden. Zonder onderdrukt te worden.”

Daar in de hitte op het platteland dringt tot me door dat iets heel gewoons als een groentetuin een vliegwiel kan zijn voor verandering. In gedachten verzonken tuur ik naar het kleine veld met zijn bijzondere betekenis. Dan hoor ik weer de stem van Buye. Ze vertelt verder hoe ze zich door dit project bewust werd van het feit dat ze zelf beslissingen kan nemen. Ze put er het vertrouwen uit dat ze dingen in haar leven kan veranderen, dat ze zich niet overal bij neer hoeft te leggen. Uiteindelijk stapte ze met veel moeite uit een relatie waarin zij onderdrukt werd. Een zin van Buye klinkt nog steeds in mijn oren: “But now I’m free”. Vrij om haar eigen leven te leiden. Door die uitspraak van haar voel ik heel intens wat vrijheid werkelijk is.

25-02-2016

Leven in en van puin

We zijn vandaag in township Sobantu aan de rand van Pietermaritzburg. Naast deze sloppenwijk is een gigantisch vuilnisbelt gelegen. De typische lucht van verrotting en verbrand plastic komt me tegemoet. Het… lees verder

Reporter: Bieke De Mol
Land: Zuid-Afrika