25-09-2018

Hoe Anastasia haar leven terugkreeg

In het brandschone gebouw, vlakbij de Plaza 25 de Mayo in het levendige centrum van Sucre, ruikt het naar boenwas en mottenballen. Er hangt een serene rust. In een klein kamertje staan bruine, houten bureaus met computers. Enkele vrouwen doen op dit moment examen Word. Geconcentreerd werken ze aan hun opdrachten, waarbij één van hen af en toe hulp krijgt van haar kinderen.

Hier kunnen vrouwen terecht die te maken hebben met huiselijk geweld. Het vormt onderdeel van het programma ‘No a la violencia’ (nee tegen het geweld) dat door Mensen met een Missie wordt gesteund. Dit programma loopt parallel met een ander programma, dat meer gericht is op technische training in bijvoorbeeld taarten bakken en weven. Met deze kennis en vaardigheden kunnen vrouwen een kleine onderneming beginnen, de start van economische onafhankelijkheid.

Een vrouw wordt vergezeld door haar kinderen terwijl zij een examen Word doet (foto: Stephanie Broekarts)

Zuster Sandra

Het programma is nauw verbonden met de Congregatie van de Goede Herder, een van oorsprong Franse katholieke orde die al sinds 1891 actief is in Bolivia. Zuster Sandra is lid van deze orde. Deze kordate zuster is niet alleen lid van de directie, maar helpt ook het vierkoppige team het programma stevig neer te zetten. Daarnaast speelt ze een belangrijke rol in de spirituele begeleiding van alle betrokkenen.

Vrouwen kunnen hier terecht die te maken hebben met huiselijk geweld.

Eerder regel dan uitzondering

‘No a la violencia’ voorziet in individuele en groepstherapie voor vrouwen die met geweld in aanraking zijn geweest. Vaak gaat dat veel verder dan een flinke ruzie. Fysieke en geestelijke mishandeling, ook van de kinderen, lijkt eerder regel dan uitzondering. Aan het eind van een lange gang, die aan weerszijde toegang biedt tot ruimtes met weefgetouwen, breimachines en een keuken, bevindt zich een grote ruimte. Hier volgt een groep van 12 vrouwen onder leiding van een psychologe een workshop over huiselijk geweld. Een aantal van hen staat beurtelings op om te vertellen wat dit programma hen brengt. Eén van hen is Anastasia Torres (54). Op de aangrenzende binnenplaats vertelt ze haar verhaal.

Deze vrouw vertelt in de groep dat ze het geleerde (geweld is niet normaal) doorgeeft aan haar eigen dochters (foto: Stephanie Broekarts)

Vreselijk huwelijk

Anastasia is nog maar een half jaar in Sucre. Voor die tijd woonde ze met haar man op het platteland, een afgelegen plek en verstoken van voorzieningen. Ze trouwde met hem toen ze 24 was. Ze had toen al twee kinderen van een andere man en vanaf het begin was het huwelijk een ramp. Haar man was jaloers, hield niet van de kinderen die niet van hem waren. In snel tempo volgden er nog zes kinderen. Ook zij werden met harde hand aangepakt, het was zijn manier om ervoor te zorgen dat ze het goed zouden doen op school en een betere toekomst zouden krijgen. Erg effectief was het niet, van de acht kinderen heeft er slechts één een bachelor aan de universiteit gehaald.

Haar man was jaloers en hield niet van de kinderen die niet van hem waren.

Vertrek

Ze heeft het jaren met hem volgehouden, tegen beter weten in hopend dat hij zou veranderen. Er waren heftige woordenwisselingen, waarin ze dreigde te vertrekken. Zijn antwoord was steevast dat ze dat dan maar moest doen, het kon hem niet schelen. Uiteindelijk heeft ze begin dit jaar stiekem een tas met kleren gepakt en is vertrokken. Niemand wist ervan, uit angst dat hij haar achterna zou komen. Een geluk bij een ongeluk was dat haar oudste zoon in Sucre woont. Bij hem kan ze in elk geval voorlopig terecht.

De reporters op bezoek bij het centrum voor vrouwen in Sucre (foto: Stephanie Broekarts)

Taarten

Al vrij snel kwamen haar de activiteiten van Mensen met een Missie ter ore. Ze kon terecht bij de psychologe en later schreef ze zich ook in voor de cursus taarten bakken. Als ze vertelt wat deze activiteiten haar brengen, gaat ze ongemerkt wat meer rechtop zitten en verschijnt er voor het eerst een lach op haar gezicht. Ze weet nu dat ze zich niet schuldig hoeft te voelen over het geweld wat haar en haar kinderen is overkomen. Geen enkele vrouw verdient het om mishandeld te worden. En zeker zo belangrijk, ze voelt nu dat ze niet bij de pakken neer wil gaan zitten. Misschien kan ze inderdaad taarten gaan verkopen en een inkomen verdienen.

Geen enkele vrouw verdient het om mishandeld te worden.

Ook mannen betrekken

Ze heeft nog wel grote zorgen. De scheiding moet nog worden geregeld. En ze is bang dat haar zonen, die immers ook zijn opgegroeid met een gewelddadige man als rolmodel, ook losse handjes krijgen als de zaken thuis niet lopen zoals ze willen. Ze is groot voorstander van een nieuwe activiteit van Mensen met een Missie, die zich gaat richten op mannen en jongens. Daar wil ze haar zonen heel graag heen laten gaan. Zelf wil ze niks meer met mannen te maken hebben, maar het is haar duidelijk dat ook mannen iets nodig hebben om de cirkel van geweld te doorbreken.

31-10-2018

Moed

Bijna een maand is alweer voorbij sinds ik terug ben uit Bolivia, maar er is nog geen dag geweest dat ik er niet even aan heb teruggedacht. De reportersreis voor… lees verder

Reporter: Carol Dohmen
Land: Bolivia