3-07-2017

De 5 stappen naar conflictoplossing

Conflicten over land zijn regelmatig aan de orde rondom de stad Soroti. Ben Boham bemiddelt regelmatig bij zo’n conflict. Al wandelend legt hij mij stap voor stap uit hoe dat gaat.

Jaren geleden heerste een bloederig conflict in de Teso-regio met de Karamojong. Hoewel het tegenwoordig relatief rustig is, koesteren veel mensen wrok jegens elkaar. Conflicten over land zijn aan de orde van de dag. Bij zo’n conflict zijn er twee wegen te bewandelen. Mensen kunnen kiezen voor het officiële juridische proces, maar dit is over het algemeen veel te duur. Een andere optie is om gebruik te maken van een traditioneel bemiddelingsproces. Dit is goedkoper en er wordt met beide partijen intensief samengewerkt aan een oplossing. Zo’n proces verloopt grofweg in vijf stappen.

soroti

Land rondom het dorp Okulonyo, op de grens tussen Teso land en het Karamoja gebied

Stap 1: registreren

Als mensen kiezen voor de bemiddeling zonder officieel juridisch proces, moeten zij zich eerst registreren. De aanklager vult dan een formulier in en beschrijft het landconflict.

Stap 2: andere kant van het verhaal

Vervolgens wordt de andere partij die betrokken is bij het conflict, gevraagd hun kant van het verhaal te vertellen. Verder wordt ook informatie over bijvoorbeeld de clans van de partijen verzameld.

Stap 3: vergaderen op neutraal grondgebied

Wanneer alle informatie is verzameld, beginnen de vergaderingen op ‘neutral ground’. Zo moet iedereen bij de eerste vergadering akkoord gaan met een betrouwbare bemiddelaar. Vervolgens worden ook de clan-leiders en religieuze leiders uitgenodigd om gezamenlijk een oplossing te vinden.

Stap 4: grenzen opnieuw bepalen

Als op basis van de gesprekken beide partijen het eens zijn geworden, verplaatst iedereen zich naar het betreffende stuk land waar het conflict over ging. Het helpt als hierbij de ouderen van de gemeenschap aanwezig zijn; zij kunnen zich goed herinneren hoe het land vroeger verdeeld was. Bovendien heeft men veel respect voor ouderen. Een boom kan als handig referentiepunt fungeren. Stap voor stap moeten de partijen akkoord gaan met waar elke ‘boundary mark’ wordt geplaatst, zodat er geen discussie meer mogelijk is.

Stap 5: plattegrond en handtekeningen

Tot slot wordt er een plattegrond van het land getekend waarop de grenzen van welk land van wie is duidelijk zichtbaar is. De handtekeningen worden onder de definitieve overeenkomst gezet, waar alle partijen tevreden mee zijn.

bewonderenswaardige vredeswerker ben boham

Vredeswerker Ben Boham

Struikelblok

Het struikelblok van Ben’s werk als landbemiddelaar is om de juiste mensen aan de vergadertafel te krijgen op hetzelfde moment. Soms eist een partij dat een bepaald persoon aanwezig moet zijn voordat de partij bereid is om het gesprek aan te gaan. ‘Als die bepaalde persoon dan uit Kampala moet komen, is dat een behoorlijke uitdaging en kost dit veel tijd,’ vertelt Ben. Daarnaast zijn er nog de reiskosten. Alleen als er genoeg geld is om ieders reiskosten te betalen, zodat alle belangrijke mensen aanwezig kunnen zijn, kan het bemiddelingsproces op succesvolle wijze worden voortgezet.

Landbemiddeling brengt weinig kosten met zich mee, maar geld om de reiskosten te betalen is essentieel.

Help jij mij met geld inzamelen hiervoor?