13-12-2017

Sama sama op de markt

Terwijl ik uit het raam van de auto kijk, zie ik dat er op elke straathoek bier wordt verkocht in het kuststadje Poso, Sulawesi (voormalig Celebes). Nu wel. Een jaar of vijftien geleden was daar geen denken aan.

Want van bier worden mensen dronken. Als mensen dronken worden, kunnen ze agressief worden. In 1998 vlogen een christen man en een moslim man elkaar dronken in de haren. Dit was het begin van een driejarig conflict. Een conflict met veldslagen, afgebrande kerken, afgebrande woonhuizen, honderden doden en gewonden.

Interreligieuze vrouwenschool

Waarom het precies zo uit de hand is gelopen, is raadselachtig. Dat er spanning tussen de christenen en moslims in Poso en omliggende dorpen was, is glashelder. Vredesactiviste Lian Gogali, denkt in oplossingen. In 2010 richt zij een interreligieuze vrouwenschool op. Het begon als een idee en groeide uit tot een groot succes. Bijna tot hun eigen verbazing volgen vrouwen van alle verschillende religies samen lessen, zetten ze creatieve projecten op, runnen ze een markt en sluiten ze vriendschappen. Afgelopen dagen bezocht ik die projecten, de markt en voerde ik gesprekken met deze inspirerende vrouwen.

Roos op de markt

Drie ibu’s

Ibu betekent vrouw in het Bahasa (Indonesische taal). Om enigszins een beeld te geven van de ontelbare gebeurtenissen rondom deze vrouwenschool, portretteer ik drie ibu’s. Twee van hen staan woensdag en zaterdag voor dag en dauw op om hun zelfgekweekte groenten, kruiden of zoetigheden op de markt te verkopen. Deze markt hebben de vrouwen van de vrouwenschool en andere enthousiastelingen opgezet in april 2017 in het dorpje Salukaia.

Agung Rai

Ibu Agung Rai (24) is zeven jaar getrouwd en heeft een zoontje van zes jaar. Het is in Indonesië de gewoonte voor vrouwen om bij het voorstellen te zeggen of je getrouwd bent en of je kinderen hebt. Ibu Agu wilde docent worden, maar daar was geen geld voor. Toen zij van het dorpshoofd hoorde dat de vrouwenschool een markt in het dorp wilde starten, werd ze nieuwsgierig. Sommige echtgenoten zijn boos of teleurgesteld als hun vrouw iets met de vrouwenschool doet. De man van Ibu Agu was niet boos, maar gaf juist grote support. Hij sloopte de schuur in de tuin en legde samen met zijn vrouw een moestuin aan, zodat zij groente en kruiden voor de markt kon kweken. Haar grootste droom is de markt uit te breiden en meer bekendheid te geven.

In tegenstelling tot veel andere mannen, gaf de man van Agung support.

Evitam Pakato

Ibu Evitam Pakato (42) is vijftien jaar getrouwd en heeft een zoon en een dochter van negen en veertien. Ibu Evi is vanaf de oprichting betrokken bij de vrouwenschool. Eerst als student, nu heeft ze een coördinerende rol. Ze sloot zich bij de vrouwenschool aan omdat ze haar kennis wilde vergroten en vrienden wilde maken. Ibu Evi heeft tijdens de loopbaan geleerd om tolerant naar christenen te zijn en om haar eigen mening hardop uit te spreken in het openbaar. Haar doel is om in samenwerking met de vrouwenschool een veilige gemeenschap te creëren voor slachtoffers van seksueel misbruik en geweld. Ze is groot voorstander van de markt omdat ze ziet dat zowel de vrouwen als de echtgenoten zich actief inzetten voor de verkoop en eventuele groei.

Evi heeft geleerd om tolerant te zijn naar christenen toe.

Ibu Evi

Martje

Ibu Martje (47) is zevenentwintig jaar getrouwd en heeft drie dochters van 26, 17 en 13 en één zoon van 24. Haar grootste hobby is om koekjes te bakken en deze verkoopt ze ook op de markt. Voordat ze op woensdagochtend en zaterdagochtend op de markt stond, was ze druk met de kinderen en het huishouden. De markt heeft haar drie dingen gebracht: vriendinnen, een beetje inkomen voor educatie van de kinderen en vooruitgang in haar koekbak skills. Door de markt, krijgt ze feedback en tips om nieuwe soort koekjes te bakken. Ibu Martje vertelt dat ze soms het gevoel heeft dat ze heeft gefaald omdat haar oudste drie kinderen wel zijn getrouwd, maar niet hebben gestudeerd. Ze hoopt dat ze door haar focus op de markt haar jongste dochter stimuleert om wél te gaan studeren.

De markt bracht Martje vriendinnen, inkomen en nieuwe skills.